2. NAFARROAKO TOKI ADMINISTRAZIOA
2.2. XEDAPEN ETA IRAGARKIAK, HERRIEN ARABERA ANTOLATUAK
ARTAZU
Udal ordenantza, suteak prebenitzeari buruzkoa. Behin betiko onespena
Artazuko Udalak, 2026ko apirilaren 30ean egin osoko bilkura arruntean, legez eskatutako gehiengoarekin, hasiera batez onetsi zuen Artazun suteak prebenitzeari buruzko udal ordenantza.
Iragarkia 2026ko 101. Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu zen, maiatzaren 26an.
Jendaurrean egoteko epea iraganik inork alegaziorik aurkeztu gabe, ordenantza behin betiko onesten da, eta osorik argitaratzeko agintzen, behar diren ondorioak izan ditzan; hori dena, jarraikiz uztailaren 2ko 6/1990 Foru Legearen 325. artikuluari (Nafarroako Toki Administrazioari buruzko Foru Legea).
Artazun, 2026ko abuztuaren 21ean.–Alkatea, María Rosario Echechipía Senosiáin.
ARTAZUN SUTEAK PREBENITZEARI BURUZKO UDAL ORDENANTZA
I. KAPITULUA.–XEDAPEN OROKORRAK
1. artikulua. Xedea eta lege-oinarria.
2022ko ekainaren 18an sute larri bat egon zen. Aurretik ere beste batzuk egon ziren, eta herria arriskuan jarri zuten. Orobat, suteak egon dira hiriguneko zenbait higiezinetan. Horregatik idatzi da ordenantza hau, alegia, prebenitu beharrez antzeko ezaugarriak dituzten suteak, kalteak eragiten ahal dituzte-eta herriko erdigunean eta udal-mugarte osoan.
Ordenantza honen xedea da hiri-inguruneetan eta hiri/baso interfazean suteak prebenitzea, eta, horretarako, dagozkion administrazio publikoekin koordinatutako prebentzio politika aktiboa sustatzea, hiriguneetan eta inguruko eremuetan jardutean oinarritua.
Ezarritako xedea bete beharrez, zenbait jarduketa finkatuko dira, Nafarroako Gobernuak ezarritako arauen osagarri, baina baztertu gabe gerora beste neurri batzuk hartzen ahal direla.
2. artikulua. Hartzaileak/ukitutakoak.
Honako hauek nahitaez bete beharko dute ordenantza:
1. Artazuko udal-mugartean finka, lursail eta orubeen titular diren pertsona fisiko eta juridiko guztiak. Ondasunaren jabe edo erabiltzailetzat jotakoek, haren gaineko erantzukizuna baitute, garbi eduki behar dituzte lursailak, finkak eta eraikinak, publikoak zein pribatuak izan, eta ingurumenaren eta osasunaren aldetik egoki zaindu behar dituzte.
2. Lurzatien jabeek baldintza egokietan eduki behar dituzte segurtasun, osasungarritasun eta apaindura publikoaren aldetik. Debekaturik dago han izatea sasitzak, zaborrak, hondakinak edo zaborrak. Lurzati baten zuzeneko jabaria pertsona batena bada eta jabari erabilgarria beste batena, betebeharra azken horren gain egonen da. Lurrek erabilera edo gozamen eskubideen karga badute, edo errentamenduan lagata badaude, betebeharra, kasuan kasuko erabiltzailearen, gozamendunaren edo errentariaren gain egonen da, jabearen ordezko gisa, eta azken kasu honetan jabeak onartu egin beharko ditu beharrezkoak diren lanak edo obrak.
3. Oraindik zatitu eta esleitu gabeko jaraunspenak dituzten higiezinen edo ondasunen kasuan, aski izanen da jaraunsle ezagunetako bati jakinaraztea, jaraunspen komunitatearen ordezkaritzat hartuko baita pertsona hori, ondorio horietarako.
4. Beren egintzak direla-eta sute arriskua eragiten dutenak edo larrialdi taldeen etorrera eta lana zailtzen dutenak.
Orobat, 1/2017 Legegintzako Foru Dekretuaren 85.1.b) artikuluaren arabera (Hirigintzari buruzkoa da), lursail mota guztietako jabeak behartuta daude lursail horiek egoera egokian mantentzera, segurtasunari, osasungarritasunari, apaindura publikoari eta bizitzei baldintzei dagokienez, eta, horretarako, behar diren lanak egin beharko dituzte haien egoera kontserbatu edo zaintzeko.
II. KAPITULUA.–PREBENTZIO NEURRIAK
3. artikulua. Hirigunea.
Artazuko Hiri-antomanduko planean mugatutako eremua izanen da.
1. Eraiki gabeko lurzatiei dagokienez: lurzati horiek landaretzarik, obra hondakinik eta material erregairik gabe egon beharko dute udaberri bukaeratik, uda eta udazken amaiera bitarteko garai lehorrean. Ez da pilatzen ahalko material sukoirik edo su hartzeko arriskua sortzen ahal duenik.
2. Lurzati urbanizatu eta eraikiei dagokienez: lurzati horietan ez da erretxina ugariko espezierik landatzen ahalko, suak aise hartzen baititu, hala nola koniferoak, ez lurzatiaren itxiturako heskaietan, ez lurzatiaren barneko zuhaiztietan ere. Lurzatiaren mantentze lan egokia egin behar da, sasiak agertzea galarazi behar da, eta kanpoan ez da metatzen ahalko sua edo sugar azkarrak sor ditzakeen materialik edo objekturik.
3. Egurtegiei dagokienez, kanpoan badaude, ez da komeni etxeetako teilatu hegalpeetan jartzea; eraikinetatik aparte dauden lurzatietan aldenduta jarri behar dira, eta sukoiak ez diren gauzez estali.
4. Gomendatzen da mantentze lan egokia egitea teilatu, erreten eta zorrotenetan, eta garbitu beharko dira, material begetal, hosto, adaxka eta abarren metaketak kenduz.
5. Herriko kaleetan pasabidea libre utziko da eta debeku da irtenbiderik gabeko karrika estuetan aparkatzea, larrialdiko ekipoek eta ibilgailuek sarbidea izan dezaten.
6. Debekatuta dago seinaleztatutako ur-harguneak eta ureztatze ahoak oztopatzea, nolanahi dela ere, (ibilgailuak aparkatuz, gauzak eta materialak pilatuz, etab.), eta horien erabilera eragoztea.
4. artikulua. Hirigunearen perimetroaren mugako hiri-ingurumariak.
Hiri-antolamenduko planak zehazten duen hirigunearen perimetroan mugakide diren lurzatiak sartzen dira eremu horretan, eta mugakideak izan gabe, mugatik 50 metrora baino hurbilago daudenak ere bai.
1. Nekazaritzako finketan, bi ekintza nagusi hauek ezarri dira: batetik, komeni da zerrenda bat uztea lugorri, edo belar laboreak edo antzekoak jarrita, betiere bilketa goiztiarrekoak, Nekazaritza Politika Erkidearen barruan sartzen direnak, eta, bestetik, nahitaez luberritzea finkako lur guztia, uzta biltzeko lanak egin ondoren.
2. Laborerako erabiltzen ez diren finkak garbitu beharko dira, landare-gai lehorren metaketa saihesteko.
3. Ez da bidexka eta bide publikoetan aparkatzen ahalko, ezta pasabidea galaraziko duten elementu edo materialak bertan uzten ahalko ere.
5. artikulua. Nekazaritza-basogintza eremua.
Eremu horretan sartzen dira hirigunetik eta hiri-ingurumaritik kanpo geratzen diren udal-mugarteko landa-lurrak.
1. Araudia zehaztuta dago Landa Garapeneko, Ingurumeneko eta Toki Administrazioko kontseilariak ekainaren 16an eman zuen 222/2016 Foru Aginduan, hartan ezarri baitzen sua lurzoru urbanizaezinean erabiltzeko arautegia, baso-suteen prebentzioa helburu (http://www.lexnavarra.navarra.es/detalle.asp?r=37630).
6. artikulua. Udal-mugarte osoa.
Debeku da:
1. Sua duten edo sua eragin dezaketen suziri edo artefaktuak botatzea (salbu jaietako suziria edo Udalak baimendutako bestelako ekintzak).
2. Piztuta dauden pospoloak, zigarrokinak edo bestelako objektuak botatzea.
3. Nonahi uztea sua sortzea errazten ahal duten zaborrak, obra-hondakinak edo bestelako hondakinak.
4. Baimenik gabe erabiltzea txinpartak sortzen ahal dituzten erremintak edo makinak.
5. Obrako elementuak (materialak, makineria, aldamioak, edukiontziak edo antzekoak) baimendutako lekuetatik kanpo jartzea, edo eremu publikoa okupatzeko baimenik ez dutenak, eta suteak itzaltzeko edo larrialdietako ibilgailuen pasabidea galarazten ahal dutenak.
6. Bideetan uztea traba eragiten ahal duten gauzak, modu iraunkorrean nahiz behin-behinean, eragozten ahal dituztenak suteak itzaltzeko ibilgailuen joan-etorriak edo maniobrak, trafikoari buruzko arauen beste arau-hauste batzuk gorabehera.
7. Nonahi uztea beirak, botilak edo hondakin sukoiak edo sua eragin dezaketenak.
8. Lurzatian uztea inausketaren eta bestelako baso tratamenduen hondarrak.
9. Edozein hondakin mota kontrolik gabe botatzea edo deuseztatzea, ingurumena larri kaltetu edo hondatu gabe, edo jendearen osasuna arrisku larrian jarri gabe.
10. Edozein hondakin mota kontrolik gabe botatzea edo deuseztatzea, kalte larria eraginda ingurumenari edo pertsonen osasunari.
11. Sute baten edo su-foku baten berri izatea, eta haren berri ez ematea.
12. Sastraka, belarra edo baso hondakinak erretzea horretarako berariazko baimenik gabe edo, berariazko baimena izanda ere, bete gabe erreketa modu kontrolatuan egiteko ezarritako eskakizunak (behar den lagun taldea, palak eta bizkarreko itzalgailuak, motoponpa duen ibilgailua, haizearen gehienezko abiadura eta abar).
III. KAPITULUA.–KUDEAKETA ETA IKUSKAPENA
Artazuko Udalak, alkatearen edo hark eskuordetutako zinegotziaren bidez, begiratuko du ea betetzen diren ordenantza honetan ezarritako eta araututako jarduerak eta betebeharrak, eta ezarriko ditu dagokion zehapenak, ordenantza honetan ezarritakoaren eta Foruzaingoak edo Guardia Zibilak zehaztutakoaren arabera.
Alkateak, ofizioz edo interesdun batek eskaturik, eta udalaren zerbitzu teknikoen txostena eskuratu ondoren, edo, behar bada, Nafarroako Gobernuak (dagozkion nahitaezko laguntzako eginkizunak betez) eskaintzen dizkion zerbitzu teknikoen txostena hartuta, ebazpena emanen du, lursailetan dauden akatsak adieraziz eta horiek zuzentzeko behar diren neurriak aginduz. Emandako epea neurri egokiak hartu gabe iraganez gero, alkateak zehapen espedientea irekitzeko aginduko du, eta indarrean dagoen Administrazio Prozedurari buruzko Legearen arabera izapidetuko da. Ebazpenean, gainera, jabeari edo administratzaileari eskatuko zaio emandako agindua betetzeko, eta hark betetzen ez badu, Udalak eginen du lan hori, behartuaren kontura, betearazpen subsidiarioko prozedura baliatuz.
IV. KAPITULUA.–ARAU-HAUSTEAK
Ordenantza honi dagokionez, arau-haustetzat jotzen ahal diren ekintzak, dagozkien zehapenekin, honako hauek dira:
a) Ordenantza honetan ezarritako betebeharrak ez betetzea eta ordenantzako prebentzio-neurriei kontra egiten dieten jarduerak egitea.
b) Sua erabiltzea Nafarroako Gobernuak ezarritako araudia urratuz.
c) Lursailetan belar-sastrakak edo baso landaredia garbitzea edo moztea baimenik gabe.
d) Suteen prebentzio eta konponketa lanak oztopatzea.
e) Udal-mugarteko hiri/baso interfazearen barruan sutea eragiten ahal duen edozein ekintza.
7. artikulua. Arau-hausteen sailkapena.
Arau-hausteak sailkatzeko, kontuan hartuko da ezarrita dagoena Toki Araubidearen Oinarriak arautzen dituen apirilaren 2ko 7/1985 Legearen 140 artikuluan.
Hortaz, arau-hausteak arinak, astunak eta oso astunak izan daitezke. Arau-hauste arintzat joko da 4. artikuluko 1. eta 2. puntuetan, 5. artikuluko 2. puntuan eta 6. artikuluko 8. eta 9. puntuetan adierazitako betebeharrak ez betetzea. Ohartarazpena jaso eta gero, berriro egiten bada beste arau-hauste arin bat, arau-hauste astun bilakatuko da.
Arau-hauste astuntzat joko da 3. artikuluko 1., 2. eta 6. puntuetan, 4. artikuluko 3. puntuan, 5. artikuluko 1. puntuan eta 6. artikuluko 3. eta 7. puntuetan adierazitako betebeharrak ez betetzea. Halaber, arau-hauste astuntzat joko da hamabi hilabeteko epean arau-hauste arinak behin baino gehiagotan egitea, edo arau-hauste horiek egitea ingurumenean kalte edo narriadura larria eraginez edo pertsonen osasuna arrisku larrian jarri denean.
Arau-hauste oso astuntzat joko da 3. artikuluko 5. puntuan eta 6 artikuluko 1., 2., 4., 5., 6., 10., 11. eta 12. puntuetan adierazitako betebeharrak ez betetzea. Halaber, arau-hauste oso astuntzat joko da arau-hauste astunak behin baino gehiagotan egitea edo arau-hauste astunak egitea, ingurumenari kalte edo narriadura larria eraginez edo pertsonen osasuna arrisku larrian jarri denean.
V. KAPITULUA.–ORGANO ESKUDUNA
Ordenantza honetako aginduak urratzeagatik, zehapenak ezartzea alkalte udalburuaren eskumena izanen da, eta beste baten eskuetan utziz gero, eskumena bere eskuetan hartzen duen zinegotziarena.
VI. KAPITULUA.–SALAKETAK
Nafarroako Foru Komunitatean dauden agintaritza agenteen salaketek, zaintza eta kontrol eginkizunetan ari direnean, frogaren balioa izanen dute, ukatu gabe haien betebeharra dela salaketaren egitateen gainean izan litezkeen froga guztiak aurkeztea, eta ukatu gabe, orobat, salatutako pertsonek beren defentsarako aurkezten ahal dituzten frogak erakusteko eskubidea.
VIi. KAPITULUA.–ZEHAPENAK
1. Titulu honetan agertzen diren arau-hausteei honako zehapen hauek ezarriko zaizkie:
a) Arau-hauste arinak: zehapenaren ohartarazpena.
b) Arau-hauste astunak: 100 eurotik 1.000 eurora bitarte.
c) Arau-hauste oso astunak: 1.000 eurotik 5.000 eurora bitarte.
2. Zehapenen zenbatekoa eta irismena zehaztean, honako irizpide hauei jarraituko zaie:
a) Arau-haustearen larritasuna.
b) Eragindako kaltea: pertsonen osasunean edo segurtasunean, ingurumenean edo legez babestutako bestelako ondasun edo interesetan duen eragina edo garrantzia.
c) Erruduntasun, intentzio eta/edo partaidetza maila.
d) Lortutako onura: zehapenak ezartzean kontuan hartuko da, betiere, arau-haustea egitea ez dadin izan onuragarriagoa arau-hauslearentzat hautsitako arauak betetzea baino.
e) Berrerortzea, urtebetean eite bereko arau-hauste bat baino gehiago egin bada, ebazpen irmo batek hala deklaratuta.
f) Arau-haustea errepikatzea, arau-haustea egin edo egiten hasi baino bi urte lehenago, arau bereko eta izaera desberdineko arau-hauste bat egin zelako, ebazpen irmo baten bidez halakotzat zehatu ondoren.
g) Aringarritzat hartuko dira arau-haustearen erantzuleak zehapen espedientea ireki aurretik neurri zuzentzaileak bere ekimenez hartzea, eta orobat, araua hausten duen jarduera bertan behera uzten badu arau-hausleak, bere borondatez.
h) Zehapenaren zenbatekoa %50 murrizten ahalko da, baldin eta arduradunak errekerimenduak betetzeko behar diren jarduketak egiten baditu hamar eguneko epean.
VIII. KAPITULUA.–BETEARAZPEN SUBSIDIARIOA
Hemen aipatzen diren betebeharrak betetzen ez badira, Udalak ordenantza betetzeko eskatzen ahalko die jabeei. Horretarako, epe aldakorra izanen dute, egoera zuzentzeko, sortzen ahal diren arriskuen arabera. Epe hori alda daiteke, 15 egun sutea izateko arrisku ertaina bada, edo berehalakoan betetzea, arriskua muturrekoa balitz. Denbora-tarte hori igarota, Udalak modu subsidiarioan gauzatzen ahalko ditu beharrezko ekintzak eta arau-hausleei egotzi horien kostua, hala ezarrita baitago Artazuko Udalak betearazpen subsidiarioei buruz onetsitako ordenantzan. Aurretiazko errekerimendua ez da izanen beharrezkoa, eta zilegi izanen da berehala gauzatzea, baldin eta atzematen bada egoera luzatzeagatik pertsonen osasunerako edo ingurumenerako berehalako arriskua sortzen ahal dela.
XEDAPEN GEHIGARRIAK
Ordenantza honetan ezarritako araubideak ez ditu eragotziko Administrazioko beste erakunde batzuei beren eskumenen eremuan dagozkien esku-hartzeak.
AZKEN XEDAPENA
Ordenantza hau Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu eta 20 egunen buruan jarriko da indarrean, eta bertako manuen kontra egiten duen udal xedapen oro indargabeturik geratuko da.
Iragarkiaren kodea: L2611462
