70. ALDIZKARIA - 2025eko apirilaren 8a

3. ESTATUKO ADMINISTRAZIOA

EBROKO KONFEDERAZIO HIDROGRAFIKOA

Jendaurreko informazioa, Nafarroako Ubidearen bigarren fasea eraikitzeko 03/22 proiektuaren 01/25 adendarena (Pitillas, Uxue, Santakara, Mélida, Valtierra, Arguedas, Tutera, Corella, Cintruénigo, Cascante, Tulebras eta Murillo el Frutoko udal mugarteak eta Nafarroako Errege Bardearen lurraldea, Nafarroan. Gakoa: 09.284-0016/2111) eta ukitutako ondasun eta eskubideen zerrendarena

Ebroko Konfederazio Hidrografikoaren lehendakariak 2025eko martxoaren 18an emandako ebazpenaren bidez eta apirilaren 20ko TED/346/2022 Agindua baliatuz, zeinak aldatzen baitu Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioaren eskumenak eskuordetzan emateari buruzko TED/533/2021 Agindua, baimena eman da honakoak jendaurrean jartzeko espedientea irekitzeko: Nafarroako Ubidearen bigarren fasea eraikitzeko 03/22 proiektuaren 01/25 adenda (Pitillas, Uxue, Santakara, Mélida, Valtierra, Arguedas, Tutera, Corella, Cintruénigo, Cascante, Tulebras eta Murillo el Frutoko udal mugarteak eta Nafarroako Errege Bardearen lurraldea, Nafarroan), 09.284-0016/2111 gakoa duena, eta ukitutako ondasun eta eskubideen zerrenda.

Hori guztia, honako hauetan xedatutakoarekin bat: Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 83. artikulua; Nahitaezko Desjabetzeari buruzko 1954ko abenduaren 16ko Legearen 18. artikulua, eta Nahitaezko Desjabetzeari buruzko Legearen Erregelamendua onesten duen 1957ko apirilaren 26ko Dekretuaren 17. eta 18. artikuluak.

Nafarroako Ubidea interes orokorreko obra dela deklaratu zuen uztailaren 8ko 22/1997 Legeak, eta, horrekin batera, haren oinarrizko ezaugarriak eta helburu publikoak ezarri zituen, adieraziz Nazioko Gobernuak sustatuko dituela azpiegitura horiek, Nafarroako Gobernuarekin koordinatuta eta lankidetzan. Ubidea egiteko lanak ekainaren 24ko 1664/1998 Errege Dekretuaren bidez onetsitako Ebroko arroaren plan hidrologikoan sartu ziren.

Gaur egun eraikita eta zerbitzuan daude Nafarroako Ubidearen lehen fasea osatzen duten obrak, bai eta lehen fasea handitzekoak ere (Arga-Ega adarra); banaketa-sarea zerbitzuan dago Argaren eremuan, eta haren eraikuntza nahiko aurreratua dago Egaren eremuan. Lehen fasearekin lotutako eremu ureztagarriak 22.475 hektarea ditu, eta lehen fasea handitzekoak 15.275 hektarea izanen ditu behin amaituta dagoenean.

Estatuko Administrazio Orokorrak Nafarroako Ubidea SA estatuko merkataritza sozietateari (aurrerantzean, CANASA) esleitu dio Nafarroako Ubidea eraiki eta ustiatzeko lana, hala ezarrita baitago Obra Hidraulikoak Eraikitzeko eta Ustiatzeko Zuzeneko Kudeaketako Hitzarmen indardunean, zeina sinatu baitzuten Nekazaritza, Elikadura eta Ingurumen Ministerioak eta CANASAk 2014ko abenduaren 4an.

1999ko maiatzaren 17ko ebazpen baten bidez, Ingurumen Ministerioko Ingurumen Kalitatearen eta Ebaluazioaren Zuzendaritza Nagusiak ingurumen eraginaren adierazpena egin zuen Nafarroako Ubidearen eta haren eremu ureztagarrien eraldaketaren proiektuaz. Proiektuaren sustatzaileak Obra Hidraulikoen eta Uren Kalitatearen Zuzendaritza Nagusia eta Nafarroako Gobernuko Nekazaritza, Abeltzaintza eta Elikadura Departamentua eta Herri Lan, Garraio eta Komunikazio Departamentua ziren.

CANASAren Administrazio Kontseiluaren 2018ko martxoaren 14ko erabaki baten bidez, INGIOPSA INGENIERÍA SLk eta EPTISA SERVICIOS DE INGENIERÍA SLk osatutako aldi baterako enpresa-elkarteari esleitu zitzaion "Nafarroako Ubidearen bigarren fasea eraikitzeko proiektua" idazteko laguntza teknikoko zerbitzuen kontratua.

Proiektua banaketa linealeko sare baten inguruan diseinatzen da. Horretarako, diametro handiko altzairuzko hoditeriak erabiltzen dira, guztira 71.435 ml-ko luzera izanen dutenak, eta, trazaduran, ureztatze eta hornidura harguneak jartzen dira. Hodi hori Nafarroako Ubidearen 1. fasearen azken tartetik abiatzen da (Pikaranako tunela). Bertan, Mostrakaseko idoia kokatuko da, zeina segurtasun idoia eta ubidearen atzealdea izanen baita. Bukaera Lor aintziran egonen da, Ablitasko udal mugartean. Horretarako, Errege Bardea, Aragoi ibaia, Ebro ibaia, A-68 eta AP-68 errepideak gurutzatuko dira, eta adar bat aterako da Alhama ibaia aldera.

Nafarroako Ubidearen bigarren fasea tartetan banatu da: abiapuntuak eta harguneen arteko konexioak, eta Corellako adarra, ubidearen ardatzetik abiatzen dena eta ipar-mendebalderantz doana, Corellako udal mugarteraino. Sistema behar bezala erregulatzeko eta hodien diametroa optimizatzeko, aurreikusten da bi idoi egitea, bata 112.700 m³-koa (Mostrakasko idoia) eta bestea 7.953.703 m³-koa (Tuterako idoia), sistemari erregulazioa eta hornidura bermea emateko.

Azpiegitura horri esker, ureztagarri bihurtuko dira gehienez ere 20.214 hektarea Nafarroako autonomia erkidegoan, 11 sektoretan banatuta, haietako bi (XI.a eta XII.a) Ebro ibaiaren ezkerraldean eta gainerakoak (XIII.etik XXI.eta bitartekoak) ibai horren eskuinaldean, guztira 20 m³/s-ko emariarekin abiapuntuan.

Era berean, kalitatezko edateko uraren hornidura ere aurreikusten da Nafarroako Erriberako herri batzuetarako, kondukzioak lotuz egun dauden hornidura sistemei.

Obra hauek proiektatzen dira:

Pikaranako almenarako hargunerako obra: Nafarroako Ubidearen lehen eta bigarren faseak konektatzeko obra da. Obra honetan "U" itxurako egitura bat eginen da, hormigoi armatuzkoa, non ezarriko baitira kondukzioetako buruko kate-iragazkiak eta Mostrakasko idoiarekiko konexiorako bi kondukzio.

Mostrakasko idoia: 112.700 m³-ko erregulazio-idoi txiki bat da, lurrean egina eta dentsitate altuko polietilenozko xafla batez iragazgaitua; haren zeregin nagusia da larrialdiko emariak administratzea idoitik uretan behera eskarian bat-bateko aldaketak gertatzen direnean.

Hoditeria nagusia: hodien trazadurak guztira 71,4 km-ko luzera du eta zenbait tartetan banatuta dago, ureztaketarako eta hornidurarako harguneen artekoak. Konexio obraren eta 18. hargunearen artean, enbor nagusia altzairu helikoidal presurizatuko bi hodi zirkular paralelok osatzen dute. 2.000 eta 1.600 mm-ko diametro aldakorrak dituzte. 18. hargunetik 21. hargunera bitarte kondukzio bakarra dago, eta diametroa aldakorra da, 1.800 eta 1.300 mm artekoa. Corellako deribazioaren kasuan, 14. eta 15. sektoreetako harguneraino, erabilitako diametroak 1.800 eta 1.600 artekoak dira.

Kondukzioaren trazadura, oro har, landabideekin paralelo egin da, lurzatietan eta egungo zerbitzuetan ahalik eta ukipen txikienak eraginez; eraikuntzak ingurumenean duen eragina apaltzeko lehengoratze neurri batzuk ere aurreikusi dira.

Kondukzioak lurperaturik doaz, hodien kopuruaren, tamainaren eta sestraren araberako neurri desberdinak dituzten zangetan sartuta. Kondukzioen gurutzaketa nagusiak, hau da, errepide nazionalekin edo Nafarroako Foru Gobernuaren errepideekin, Altsasu-Zaragoza trenbidearekin eta A-68 autobiarekin, hodiak lurrean tinkatuta eginen dira. Aragoi eta Ebro ibaien gurutzaketak ere teknika horrekin berarekin eginen dira. Horietan, tinkatuko den hodia hormigoi armatuzkoa da, DN 2.500 mm edo 2.000 mm-ko diametrokoa tartearen arabera, fabrikaziorako normalizazio baldintzak direla eta.

Proiektuak hornidura eta ureztaketako hamabi hargune ere biltzen ditu, aire zabaleko esparru itxi batean sartuta, eta horri gehitu behar zaio Corellako adarrerako deribazioa eta Tuterako idoiko deribazioa, idoi horretako oinarri-eraikinaren barruan dagoena.

Tuterako idoia: Tuterako idoia Montes del Cierzon dago, udalerri horretako Majada de las Vacas alderdian, eta funtsezko elementu bat da proiekturako, ureztaketa sektoreen erregulaziorako duen gaitasunagatik. Idoia dike bat eraikiz eginen da, inguruan dauden bi muinotan bermatuta; hori dela eta, radio handiko zirkunferentzia duen arku baten itxura hartzen du, uretan behera kurbatua, eta 1.060 metroko luzerako perimetroa. 7,95 hm³-ko edukiera du. Dikea material solte heterogeneoekin egina dago, eta erdiko nukleoa buztinezkoa du. Zimenduen gainean, gehieneko altuera 58,50 metrokoa da.

Obren barruan, halaber, hustubiderako galeria bat eraikiko da, hondoa hormigoi armatuzkoa duena, barruan bi sekziotan banatua: beheko sekzioa, kaxa laukizuzenaren itxura duena, idoiaren "morning-glory" motako gainezkabidearen irteera-ubide gisa erabiltzen da; goiko sekzioak ganga itxura du eta ura sartu eta ateratzeko kondukzioak daude bertan. Aurreikusirik dago, halaber, uhate-ganbera bat eraikitzea urtegiaren barruan, eta kanpoko eraikin bat, erregulazio balbuletarako eta hondoko beste hustubide-uhate batzuetarako.

Aldi berean, proiektuak bi idoi eraikitzea aurreikusten zuenez (Mostrakas eta Tutera), Azpiegituren Segurtasunaren Atalari igorri zitzaion. Hark 2022ko azaroaren 14an txostena egin zuen, non adierazten baitzuen proiektua azpiegituren segurtasunari dagokionez aztertu zela, bat etorriz Jabari Publiko Hidraulikoaren Erregelamenduak horretarako xedatutakoarekin, eta txostenean zehar zenbait gai azaltzen zirela, haien ustez, kontuan hartu behar zirenak.

Zenbait eskumen eskuordetzan eman direnez (TED/346/2022 Agindua, apirilaren 20koa, zeinaren bidez aldatzen baita maiatzaren 20ko TED/533/2021 Agindua, 2022ko apirilaren 23ko Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratua), Konfederazioari dagokio jendaurreko informazioaren espedientea hastea eta izapidetzea (hamaikagarren xedapena, 3.a, hirugarrena, eta bere lurralde-eremuan gainbegiratzea jarduketa proiektuak (hamaikagarren xedapena, 5). Hori dela eta, 2022ko abenduaren 1ean, Uraren Zuzendaritza Nagusiak proiektua eta horri dagokion ingurumen-inpaktuaren azterketa bidali zizkion Ebroko Konfederazio Hidrografikoari.

2022ko abenduaren 21ean, Ebroko Konfederazio Hidrografikoko lehendakariak baimendu zuen jendaurreko informazioaren espediente hau hastea: Nafarroako Ubidearen bigarren fasea eraikitzeko 03/22 proiektua (Pitillas, Uxue, Santakara, Mélida, Valtierra, Arguedas, Tutera, Corella, Cintruénigo, Cascante, Tulebras eta Murillo el Frutoko udal mugarteak eta Nafarroako Errege Bardearen lurraldea, Nafarroan), haren ingurumen-inpaktuaren azterketa eta ukitutako ondasun eta eskubideen zerrenda.

Jendaurreko informazioaren izapidea hasi zen iragarkiak argitara emanez 2023ko urtarrilaren 16ko Estatuko Aldizkari Ofizialean eta 2023ko urtarrilaren 20ko Nafarroako Aldizkari Ofizialean. 2023ko urtarrilaren 17an, kontsultak egin zitzaizkien proiektuak ukitzen zituen administrazio publikoei eta pertsona interesdunei.

2024ko 264. Estatuko Aldizkari Ofizialean, azaroaren 1ekoan, argitara eman zen Ingurumen Kalitatearen eta Ebaluazioaren Zuzendaritza Nagusiaren 2024ko urriaren 21eko Ebazpena, ingurumen-inpaktuaren adierazpena egiten duena proiektu honetarako: Nafarroako Ubidearen bigarren fasea eraikitzea (Pitillas, Uxue, Santakara, Mélida, Valtierra, Arguedas, Tutera, Corella, Cintruénigo, Cascante, Tulebras eta Murillo el Frutoko udal mugarteak eta Nafarroako Errege Bardearen lurraldea, Nafarroan).

01/25 adenda:

01/25 adendak barnean hartzen ditu Nafarroako Ubidearen bigarren fasea eraikitzeko proiektuko aldaketak, egin behar direnak Ingurumen Kalitatearen eta Ebaluazioaren Zuzendaritza Nagusiak ebazpena eman ondoren proiektu honetarako ingurumen-inpaktuaren adierazpena egiteko: Nafarroako Ubidearen bigarren fasea eraikitzea (Pitillas, Uxue, Santakara, Mélida, Valtierra, Arguedas, Tutera, Corella, Cintruénigo, Cascante, Tulebras eta Murillo el Frutoko udal mugarteak eta Nafarroako Errege Bardearen lurraldea, Nafarroan). Orobat, CANASAren aldaketa akordioak sartu ziren, egin zirenak jendaurreko informazioaren tramitean 03/22 proiektuari egindako alegazioen ondoren.

Aldaketak honako eremu hauetan egin behar dira: 18-19 tarteko 1+780 eta 4+000 KPen arteko trazadura aldatzea; maileguak aldatzea eta desjabetzeak doitzea; linea elektrikoak aldatzea; IIAren baldintzetan eskatutako ingurumen-aldaketa gehigarriak egitea.

Ingurumen arloko tramitazioa:

Nafarroako Ubidearen eta haren eremu ureztagarrien 1999ko proiektuaren ingurumen-inpaktuaren ebaluazioa egin zen, Ingurumen-inpaktuaren Ebaluazioari buruzko ekainaren 28ko 1302/1986 Legegintzako Errege Dekretuan eta 1131/1988 Errege Dekretuaren bidez onetsitako haren betearazpen-erregelamenduan xedatutakoaren arabera, eta Ingurumen Kalitatearen eta Ebaluazioaren Zuzendaritza Nagusiaren 1999ko maiatzaren 17ko Ebazpenaren bidez lortu zuen ingurumen-inpaktuaren adierazpena.

Ingurumen Ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen lehenengo xedapen iragankorrean sartutako lege aldaketek –legea gaur egun indarrean dago proiektuen ingurumen ebaluazioaren arloan–, bai eta Nafarroako Ubidearen bigarren faserako aintzat hartutako hainbat aldaketa teknikok ere ingurumen-izapide berri bat egiteko beharra eragin dute. Aldaketa tekniko horiek dira, besteak beste, honako hauek: presiozko ur-kondukzio gisa proiektatzea, eta ez hasiera batean proiektatu zen aire zabaleko ubidearen soluzioa; idoi berri bat sartzea (Tuterako putzua), hasierako prozeduran ebaluatu gabea; trazaduraren doikuntzak eta ibai-ibilguen gurutzagune berriak, bai eta gune zehatz batzuk Natura 2000 Sarekoak direla deklaratzea eta ingurumen-babesaren arloko aldaketa nabarmenak.

Horrela, proiektu honetarako, ingurumen-inpaktuaren azterketa berri bat idatzi da, Nafarroako Ubidearen proiekturako eta haren eremu ureztagarrien eraldaketarako hasieran idatzitakoaren irismen eta edukia baliatuz orientabide gisa, bai eta Nafarroako Gobernuko Ingurumeneko eta Lurraldearen Antolamenduko Zuzendaritza Nagusiarekin etengabe izandako informazio-trukea ere, trazadura-aukera onenak eta haren azken irismena definitzeko, hark egindako txostenei erantzuna emanez, ingurumen-inpaktuaren azterketan bertan adierazten den bezala.

Ingurumen-inpaktuaren azterketa proiektuaren 5. agirian jaso da, eta bertan, aplikatzekoak diren ingurumenaren arloko arauez, proiektuaren justifikazioaz eta kontuan hartutako alternatibez gain, ageri dira, orobat, proiektatutako jarduketen deskribapen zehatza, inguruneko elementuen inbentarioa eta ezaugarriak, ingurumen-inpaktu nabarmenenak eta neurri zuzentzaileak, eta ingurumen zaintzako programa.

2024ko urriaren 21ean, Ingurumen Kalitatearen eta Ebaluazioaren Zuzendaritza Nagusiak ebazpen bat eman zuen, ingurumen-inpaktuaren adierazpena egiten duena proiektu honetarako: Nafarroako Ubidearen bigarren fasea eraikitzeko 03/22 proiektua (Pitillas, Uxue, Santakara, Mélida, Valtierra, Arguedas, Tutera, Corella, Cintruénigo, Cascante, Tulebras eta Murillo el Frutoko udal mugarteak eta Nafarroako Errege Bardearen lurraldea, Nafarroan).

Desjabetzeak:

Proiektuaren 01/25 adendak 12. eranskinean aurreikusten du eraikitzeko lanek ukitutako lurren zerrenda, eta planteatzen du zenbait finka desjabetu beharra dagoela (denak Nafarroako Foru Komunitatean).

Obrak egiteko, oro har, kondukzioaren ardatzaren gainean 50 eta 60 m arteko zabalerako zerrenda bat okupatuko da aldi baterako, modu asimetrikoan, lurraren arabera.

Horrez gain, etorkizuneko legezko zortasun bat ezartzen da lur-zerrenda batzuen gainean. Zerrenda horiek libre eta garbi mantendu beharko dira, eta erabiltzeko legezko muga batzuk izanen dituzte. Zehazki, kondukzio-hodietarako, oro har, 3,0 metroko zabalera hartzen da hodi bakoitzaren ardatzaren alde banatan, halako moldez non zerrendaren zabalera osoa 6,0 m-koa izanen baita kondukzio bakarra izanez gero, eta 6,0 m-koa gehi ardatzen arteko tartea, bi kondukzioren kasuan. Linea elektrikoei dagokienez, oro har, 2,0 metroko zortasun-zabalera hartzen da linea elektrikoaren ardatzaren alde bakoitzean (aireko edo lurpeko linea).

Proiektuari ingurumen-inpaktuaren ebaluazioa egin zitzaion, eta, horren ondorioz, 2024ko urrian ebazpen bat eman zen, aldaketa batzuk ekarri zituena. Aldaketa horiek eta CANASAren akordioak direla eta (akordioak egin ziren proiektua jendaurrean jartzeko tramitean egindako alegazioen ondoren), aldaketa batzuk egin behar izan dira proiektuan, zeinak 01/25 adendan jaso baitira.

Ondorioak:

Horregatik guztiagatik, eta hala xedatuta baitago Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen urriaren 1eko 39/2015 Legearen 83. artikuluan, Nahitaezko Desjabetzeari buruzko 1954ko abenduaren 16ko Legearen 18. artikuluan, eta Nahitaezko Desjabetzeari buruzko Legearen Erregelamenduaren 17. eta 18. artikuluetan (erregelamendua 1957ko apirilaren 26ko dekretuaren bidez onetsi zen), iragarki hau argitaratzen da, orok jakin dezan, proiektuan interesdunak edo proiektuko lanek ukituak direla uste dutenek alegazioak idatziz aurkeztu ahal izateko Ebroko Konfederazio Hidrografiko honetan (Sagasta pasealekua 24-28, Zaragoza). Horretarako, hogeita hamar (30) egun balioduneko epea izanen da, ohar hau Estatuko Aldizkari Ofizialean eta Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu eta hurrengo egunetik aurrera. Bi argitalpenak egun berean egin ezean, epe hori hasiko da beranduen egiten den argitalpenaren biharamunean.

Proiektua osatzen duen dokumentazioa eta ukitutako ondasun eta eskubideen zerrenda interesdunen eskura egonen dira jendaurreko aldian, honako esteka honetan:

https://www.chebro.es/anuncios

Jendaurreko informazioaren iragarkia ikusgai jarriko da Pitillas, Uxue, Santakara, Mélida, Valtierra, Arguedas, Tutera, Corella, Cintruénigo, Cascante, Tulebras eta Murillo el Frutoko udaletako iragarki-tauletan eta Nafarroako Errege Bardeako Komunitatearen egoitzan. Gainera, udalerri horietako bakoitzerako, separata bat bidaliko da, ukitutako ondasun eta eskubideen zerrendarekin eta proiektuaren desjabetzeei buruzko 12. eranskineko desjabetze-planoekin.

Egokitzat jotzen diren alegazioak Ebroko Konfederazio Hidrografikora bidali beharko dira (Sagasta pasealekua 24-28, 50071-Zaragoza), Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearen Legeak horretarako ezartzen duen edozein bide erabiliz. Idazki guztietan datu hauek jarriko dira: erreklamazio egilearen izena, deiturak, NAN zenbakia, helbidea, herria, edo, erreklamazioa entitate baten izenean egiten denean (udala, erkidego, elkarte, etab.), idazkiaren idazpuruan ageri denaren kargua edo ordezkaritza agiri bidez frogatu beharko da. Baldintza horiek betetzen ez dituzten idazkiak ez dira onartuko.

Zaragozan, 2025eko martxoaren 18an.–Zuzendari teknikoa, Ramón Lúquez Llorente.

Iragarkiaren kodea: E2504297