Iragarkia

21. ALDIZKARIA - 2023ko urtarrilaren 31

1. NAFARROAKO FORU KOMUNITATEA

1.7. BESTELAKOAK

Nafarroako EGEF Programa 2021-2027. Onespena.

Ingurumen Ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 26.2 artikuluan ezarritakoaren arabera, B(2022) 9053 Batzordearen azken Erabakia, 2022-12-1ekoa, argitaratzen da; haren bidez onesten da «Nafarroako EGEF Programa 2021-2027», eta laburpen bat, aipatu artikuluan ezarritako ingurumen alderdiak integratzen dituena.

Programaren eduki osoa kontsultatzen ahal da hemen:

https://www.navarra.es/es/web/programas-europeos/2021-2027

Brusela, 2022-12-1

B(2022) 9053, azkena

BATZORDEAREN BETEARAZPEN ERABAKIA

2022-12-1ekoa

Honen bidez onesten da «Nafarroako EGEF Programa 2021-2027», Eskualde Garapeneko Europako Funtsaren laguntza hartzeko, enplegu eta hazkunderako inbertsioen helburuaren esparruan, Nafarroako Foru Komunitaterako, Espainian

CCI 2021ES16RFPR019

(GAZTELANIAZKO TESTUA DA EGIAZKO BAKARRA)

BATZORDEAREN BETEARAZPEN ERABAKIA

2022-12-1ekoa

Honen bidez onesten da «Nafarroako EGEF Programa 2021-2027», Eskualde Garapeneko Europako Funtsaren laguntza hartzeko, enplegu eta hazkunderako inbertsioen helburuaren esparruan, Nafarroako Foru Komunitaterako, Espainian

CCI 2021ES16RFPR019

(GAZTELANIAZKO TESTUA DA EGIAZKO BAKARRA)

EUROPAKO BATZORDEAK,

Europar Batasunaren Funtzionamenduari buruzko Tratatua ikusirik,

Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2021eko ekainaren 24ko 2021/1060 (EB) Erregelamendua ikusirik (haren bidez ezartzen dira Eskualde Garapeneko Europako Funtsari, Europako Plus Gizarte Funtsari, Kohesio Funtsari, Bidezko Trantsiziorako Funtsari eta Itsasoaren, Arrantzaren eta Akuikulturaren Europako Funtsari buruzko xedapen komunak, eta orobat funts horietarako eta Asilo, Migrazio eta Integrazio Funtserako, Barne Segurtasuneko Funtserako eta Mugen Kudeaketari eta Bisatuen Politikari Finantza Laguntza emateko Tresnarako finantza arauak ere), eta bereziki haren 23. artikulua, 4. apartatua,

eta kontuan hartuta honako hauek:

(1) 2022ko ekainaren 21ean Espainiak aurkeztu zuen, Batzordearen datuen truke elektronikorako sistemaren bidez, «Nafarroako EGEF Programa 2021-2027», Eskualde Garapeneko Europako Funtsaren (EGEF) laguntza hartzeko, enplegu eta hazkunderako inbertsioen helburuaren esparruan, Nafarroako Foru Komunitaterako, Espainian.

(2) Programa Espainiak prestatu du, 2021/1060 (EB) Erregelamenduaren 8. artikuluko 1. apartatuan aipatzen diren kideekin lankidetzan.

(3) Programak 2021/1060 (EB) Erregelamenduaren 22. artikuluan, 3. apartatuan, aurreikusten diren elementu guztiak ditu, eta 2021/1016 (EB) Erregelamenduaren V. eranskinean jasotako ereduaren arabera prestatu da.

(4) 2021/1060 (EB) Erregelamenduaren 15. artikuluko 2. apartatuarekin bat, programak ezartzen du Espainiaren ebaluazioa programarako hautatutako helburu espezifikoei lotutako baldintza lagungarri horizontalak eta gaiei lotutako baldintza lagungarriak betetzeari buruz. Batzordeak aintzat hartu du Espainiaren ebaluazioa, non Espainiak ondorioztatzen duen ez dela betetzen gaiei lotutako baldintza lagungarri bat. 2021/1060 (EB) Erregelamenduaren 15. artikuluko 5. apartatuarekin bat, ordaintzeko eskaeran sartzen ahal dira bete ez diren baldintza lagungarriek ukitzen dituzten helburu espezifikoekin lotutako eragiketei dagozkien gastuak, baina ez ditu Batzordeak itzuli behar, harik eta Batzordeak Europar Batasuneko estatuari jakinarazi arte baldintza lagungarria bete dela, Erregelamendu horren 15. artikuluaren 4. apartatuarekin bat.

(5) 2021/1060 (EB) Erregelamenduaren 23. artikuluarekin bat, Batzordeak programa ebaluatu zuen, eta hainbat ohar aurkeztu zituen, artikulu horren beraren 2. apartatuan xedatutakoarekin bat, 2022ko abuztuaren 4an eta 2022ko azaroaren 16an. Espainiak informazio gehiago eman zuen 2022ko urriaren 28an, eta azken programa berrikusia aurkeztu zuen, 2022ko azaroaren 22an.

(6) Batzordeak ondorioztatu zuen programak betetzen duela Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren (2) 2021/1060 (EB) Erregelamenduan eta 2021/1058 (EB) Erregelamenduan xedatutakoa, koherentea dela Espainiaren Elkartzeko Akordioarekin, eta kontuan hartzen dituela herrialdearen araberako gomendio espezifikoak, energiaren eta klimaren plan nazional integratuan identifikatutako erronka beharrezkoak, eta eskubide sozialen pilare europarraren printzipioak.

(7) 2021/1060 (EB) Erregelamenduaren 86. artikuluko 1. apartatuaren 1. paragrafoan xedatutakoaren arabera, Erabaki hau finantzaketa erabaki bat da, Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren (3) 2018/1046 (EB, Euratom) Erregelamenduaren 110. artikuluko 1. apartatuaren ondorioetarako. Hala ere, zehaztu behar dira Erabaki honetan aintzat hartutako programari dagozkion aurrekontu konpromisoak hartzeko beharrezkoak diren elementuak.

(8) 2021/1060 (EB) Erregelamenduaren 112. artikuluko 1. eta 2. apartatuekin bat, finkatu behar da, lehentasun bakoitzerako, finantzaketa partekatuaren portzentajea, eta Funtsen laguntzaren gehieneko kopurua. Zehaztu behar da, orobat, lehentasunaren finantzaketa partekatuaren portzentajea aplikatzen den kontribuzio osoari, barne direla publikoa eta pribatua, edo kontribuzio publikoari.

(9) Erabaki hau ulertzen da ukatu gabe Batzordeak, programaren esparruan finantzatutako eragiketak eta laguntza eman den unean estatu laguntzei buruz aplikatu beharreko arauak bateragarriak ote diren aztertu ondoren, hartuko duen jarrera.

(10) Beraz, egokia da programa onestea,

(1) (1) AO L 231, 2021-6-30, 159. or.

(2) Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2021/1058 (EB) Erregelamendua, 2021eko ekainaren 24koa, Eskualde Garapeneko Europako Funtsari eta Kohesio Funtsari buruzkoa (AO L 231, 2021-6-30, 60. or).

(3) Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2018ko uztailaren 18ko 2018/1046 (EB, Euratom) Erregelamendua, Europar Batasunaren aurrekontu orokorrari aplikatzen zaizkion arau finantzarioei buruzkoa. Haren bidez, honako erregelamendu hauek aldatu ziren: 1296/2013 (EB); 1301/2013 (EB); 1303/2013 (EB); 1304/2013 (EB); 1309/2013 (EB); 1316/2013 (EB); 223/2014 (EB) eta 283/2014 (EB); eta 541/2014/EB Erabakia, eta indarrik gabe utzi zen 966/2012 (EB, Euratom) Erregelamendua (AO L 193, 2018-7-30, 1. or.).

HONAKO ERABAKI HAU HARTU DU:

1. artikulua

Onetsita geratzen da EGEF laguntzen «Nafarroako EGEF 2021-2027 Programa», Nafarroako Foru Komunitaterako (Espainia) enplegu eta hazkunderako inbertsioen helburuaren esparruan, 2021eko urtarrilaren 1etik 2027ko abenduaren 31ra bitarteko aldirako; programaren azken bertsioa 2022ko azaroaren 22an aurkeztu zen.

2. artikulua

1. EGEF laguntzen gehieneko kopurua, programatutako aldi osorako eta urte bakoitzeko, I. eranskinean ezarri da.

2. Programaren laguntzaren gehieneko kopurua hemen zehazten da: EUR 46 255 125; finantzatuko da Europar Batasuneko 2022ko aurrekontu orokorraren lerro espezifiko honetatik:

05 02 01.03: EUR 46 255 125 (EGEF - Eskualde garatuenak).

3. Lehentasun bakoitzeko finantzaketa partekatuaren gehieneko kopurua II. eranskinean zehazten da. Lehentasun bakoitzeko finantzaketa partekatuaren portzentajea kontribuzio osoari aplikatuko zaio, barne direla publikoa eta pribatua.

3. artikulua

Baldintza lagungarriak betetzen dira, honako hau izan ezik:

–Gaiari lotutako baldintza lagungarria ‘2.4 Hondamendien arriskuaren kudeaketa eraginkorreko esparrua’.

4. artikulua

Erabaki honen hartzailea Espainiako Erresuma da.

Bruselan egina, 2022ko abenduaren 1ean

I. ERANSKINA

Finantza kredituak urteko (eurotan)

II. ERANSKINA

Finantza kredituen guztirakoa Funtseko eta finantzaketa partekatu nazionala (eurotan)

Ingurumen alderdiak integratzeari buruzko laburpena

Egindako kontsulten emaitza integratzea

2022ko maiatzaren 30ean, Ingurumen Zuzendaritza Nagusiak (ingurumen organoa) Garapen Ekonomiko eta Enpresarialeko Departamentuko Enpresa Politikaren, Nazioarteko Proiekzioaren eta Lanaren Zuzendaritza Nagusira (organo sustatzailea) igorri zuen Irismeneko Dokumentua, bertan jasoz Ingurumen Azterketa Estrategikoan jaso beharreko gogoetak eta kontsulta fasearen emaitzak, Ingurumen Ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 19. artikuluan ezarritakoaren arabera.

Ingurumen organoak txosten bana eskatu zien hainbat administraziori, irismeneko dokumentua prestatzeko. Ingurumen Azterketa Estrategikoaren Irismeneko Dokumentuaren prestaketaren esparruan, eta egiazko parte-hartzea bermatzea zela helburu, guztira 33 organismo kontsultatu ziren. Arauzko epea iraganik, haietako batek hainbat zehaztapen eta gogoeta espezifiko igorri zituen, ondoren azaltzen diren interes eremuei dagozkienak, eta orobat, organo sustatzaileak haiei eman behar dien tratamenduari buruzkoak.

Kantauriko Konfederazio Hidrografikoa.

Kantauriko Konfederazio Hidrografikoak, bidalitako dokumentazioa aztertu ondotik eta soilik bere eskumenak proiektatzen dituen lurralde esparrua kontuan hartuta, ingurumen organoak erreferentziako programari buruz hartu behar duen erabakia hartzen laguntzeko asmoz, ez du horren inguruko oharrik egin prozeduraren fase honetan.

Jendaurrean egoteko fasearen emaitza integratzea

2022ko uztailaren 15ean argitaratu zen Nafarroako EGEF 2021-2027 Programaren hasierako bertsioa, Nafarroako Aldizkari Ofizialeko iragarkiaren bidez, eta web-orri instituzionalaren bidez zabaldu zen, bai Ingurumen Azterketa Estrategikoa, bai EGEF Programa ere, jendaurrean jartzeko izapideari hasiera emateko, Ingurumen Ebaluazioari buruzko abenduaren 9ko 21/2013 Legearen 21. artikuluarekin bat.

Oharrak aurkezteko epea berrogeita bost egun baliodunekoa izan da, iragarkia Nafarroako Aldizkari Ofizialean argitaratu zenetik (2022ko 141. NAO, uztailaren 15ekoa), eta beraz, 2022ko irailaren 20an bukatu zen.

Jarraian, erantzuna emanen diegu Nafarroako EGEF 2021-2027 Programaren Ingurumen Azterketa Estrategikoa jendaurrean egon zen aldian eta idazki hau prestatu den unera arte jasotako ekarpenei; ingurumen ebaluazio estrategiko arruntaren prozedurako jendaurreko aldian jaso ziren.

Azkoiengo Udala.

Adierazten dute Eraikuntzako eta Eraispeneko Hondakinei buruzko I. eranskineko esku-hartze esparruetan, puntu 1 eta 2 puntu ezartzen direla ingurumen helburuetarako % 40ko ekarpenerako. Nire ustez, 2 puntuko balorazioan % 100eko ekarpena markatu behar da ingurumen helburuetarako.

Bestalde, hiriguneak uholdeetatik babesteko proiektuetan, agertzen diren jarduketa bakarrak Faltzeskoak (mota bat) eta Caparrosokoak (Salado erreka) dira, zergatik bi kasu horiek bakarrik?

Erantzuna:

Ingurumen Azterketa Estrategikoan, inpaktuei buruzko apartatuan, ingurumen helburuei laguntzeari buruz ezarritako puntuazioari dagokionez, adierazten denez, % 40ko ekarpenari puntu 1 dagokio, eta % 100eko ekarpenari, berriz, 2 puntu.

Hiriguneak uholdeetatik babesteko proiektuei dagokienez, aipatutako udalerriak bat datoz proiektuak egiteko beharra identifikatu den udalerriekin, baina horrek ez du esan nahi beste udalerri batzuetan etorkizunean identifikatzen ahal diren proiektuak baztertzen direnik.

Kantauriko Konfederazio Hidrografikoa.

Bidalitako dokumentazioa aztertu ondoren, Ingurumen Organoari Ingurumen Adierazpen Estrategikoa ematen laguntzeko asmoz, arro erakunde honek ez du oharrik egin prozeduraren fase honetan.

Ingurumen alderdiak Nafarroako EGEF 2021-2027 Programan eta haren Ingurumen Azterketa Estrategikoan integratzea

Nafarroako EGEF 2021-2027 Programa eta haren Ingurumen Azterketa Estrategikoaren prozedura paraleloan eraman dira, eta beraz, prozeduran detektatu diren gorabehera guztiak tratatu eta jaso ahal izan dira bi dokumentuetan modu jarraituan, helburua baitzen ahalik eta emaitzarik onenak lortzea, programak helburu dituen erronka ekonomikoei dagokienez ez ezik, ingurumen eta klima aldaketaren aurkako borrokaren arloan bete behar dituen eginkizunei dagokienez ere.

Gainera, programan jasotako jarduketak aurrez ebaluatu dira DNSH printzipioaren ikuspegitik (kalte nabarmenik ez eragitea), 2021/852 (EB) Erregelamenduarekin bat, hark ezartzen baitu jarduera ekonomiko bat ingurumen aldetik noiz den jasangarria, eta hainbat neurri eta baldintza ere ezartzen ditu, jarduera horiek ingurumenari kalte nabarmenik ez eragitea bermatzeko.

Programazioaren fasean hainbat aldaketa eta doikuntza egin dira programan, eta haiei esker haren ingurumen alderdiak hobetu dira, Ingurumen Azterketa Estrategikoa prestatu baita, eta kontsulten fasean eta jendaurrean jartzeko fasean jaso diren oharrak eta alegazioak aintzat hartu baitira.

Hauen artean azpimarragarria da indartzen direla, alde batetik, energia efizientzia handitzea helburu duten jarduketak, eta bestetik, klima aldaketak eragindako uholdeen aurrean eta klima aldaketaren beraren aurrean eskualdea prestatu eta haren efektuak arintzeko helburua duten jarduketak; horretarako handitu da finantza zuzkidura eremu horietan, eta jasangarritasunari buruzko baldintzatzaileak erantsi dira hainbat helburu espezifikotan, aurreikusten bada ingurune horretan azpiegiturak eraiki beharko direla, izan ere, ingurumen ebaluazioaren prozeduran hainbat inpaktu detektatu ondoren, baliabideak, herritarrak eta ingurumena babesteko neurriak hartzea lehenetsi da.

Beste alde batetik, programazioaren fasean zenbait ingurumen eragin aurreikustea oso zaila denez, jarduketen definizio orokorrak xehetasunik ez baitu eskaintzen, Ingurumen Azterketa Estrategikora ekarri da Nafarroako 2021-2027 EGEF programaren garapenaren ondorengo faseetan egin beharreko jarduketen hautagarritasunean eragina izaten ahal duten neurrien definizioa, jarduketak jasangarritasuneko irizpideen arabera garatuko direla ziurtatzeko, eta ingurumena babesteko.

Era berean, korrelazio bat ezarri zen Ingurumen Ebaluazio Estrategikotik eratorritako ingurumen jarraipenaren eta 2021/1060 (EB) Erregelamenduak programarako ezartzen duen jarraipenaren artean, halako moduz non ingurumen eta klima irizpideak txertatuko baitira jarraipen horietan, era horretan ziurtatuz programaren garapen egoki bat, bai maila sozioekonomikoan, bai ingurumen arloan ere.

Arestian azaldutakoaren arabera, Nafarroako EGEF 2021-2027 Programaren garapenaren fase guztietan jasangarritasuneko irizpideak integratzen direla bermatzeko hainbat neurri eta mekanismo aplikatu dira, eta haiei esker ingurumena modu eraginkorrean babestuko da jarduketak aurrera eramaten direnean, eta parte-hartze aktiboa lortuko da klima aldaketaren eraginen aurkako borrokan.

Ingurumen Adierazpen Estrategikoaren integrazioa.

Plana garatu beharko da Ingurumen Azterketa Estrategikoan ingurumena babesteko jasotzen diren irizpideei jarraituta, eta hartan ezarritako neurri zuzentzaile guztiak aplikatuta. Gainera, honako neurri hauek txertatu dira:

–Energia berriztagarriak sustatzeko laguntzak (2.2. helburu espezifikoan jasoak) autokontsumorako izanen dira, programak adierazten duen moduan. Ildo horretan, lehentasuna emanen zaie hiri eta industria lurzoruko eta eraikin edo azpiegituretako estalkietako instalazio fotovoltaikoei, landa eremuko lurzorua okupatzea eta paisaian eragitea saihestuz.

–Uholdeen aurrean prestatzeko, babesteko eta erantzuteko jarduketetan (2.4. helburu espezifikoan jasotzen dira), programan adierazten denez, "naturan oinarritutako soluzioak jasotzen dituzten jarduketak lehenetsiko dira" (hala nola Ebro Resilience proiektuaren esparruan azaldutakoak). Bereziki saihestu behar da helburu espezifiko horrek biodibertsitatea babestu eta leheneratzeko lana kaltetzea (bereziki, urertzeko landaredia eta habitatak).

–Antzinako erauzketa jarduerek degradatutako espazioak leheneratzean (2.7. helburu espezifikoan jasoa), hondeatutako material naturalak (hondaketa lurrak) erabiltzen dituzten jarduketak lehenetsiko dira, agregakin birziklatuak edo bestelako hondakin geldoak erabili beharrean. Azken erabilera hori testimoniala izanen da (modu esperimentalean) eta, laguntza edo finantzaketa eman aurretik, Hondakinen Atalak zehaztu beharko ditu material horiek antzinako erauzketa jarduerak leheneratzeko erabiltzeko baldintza teknikoak.

Enpresa Politikaren, Nazioarteko Proiekzioaren eta Lanaren Zuzendaritza Nagusiak, organo substantiboa izaki, programa aplikatzean edo gauzatzean ingurumenean gertatzen diren efektuen segimendua egin beharko du, aurreikusi gabeko aurkako efektuak identifikatzeko eta horiek saihesteko edo murrizteko programan aurreikusitako neurriak gauzatu ahal izateko.

EGEF programaren ingurumen zaintza eta jarraipeneko sistematik lortzen diren emaitzak egiaztatu egin behar dira programaren tarteko eta azken ebaluazioetan, eta urteko egikaritze txostenetan islatu beharko dira.

Txosten horiek jendearen eskura egonen dira Garapen Ekonomikorako eta Landa Garapeneko eta Ingurumeneko Departamentuetan, baita Nafarroako Gobernuaren Gobernu Irekiaren Atarian ere.

Alternatibak hautatzea.

Zero alternatibak 2021-2027 aldirako inbertsioen erregelamenduzko helburuak ez betetzea ekarriko luke –tartean gaien araberako kontzentrazioko helburuak PH1ean eta PH2an, Nafarroako trantsizio berde eta digitala erraztuko luketenak, eta helburu klimatikoei eta biodibertsitateari egin beharreko kontribuzioaren portzentajeak–, eta beraz, EGEFek Foru Komunitaterako esleitutako zatia galduko litzateke.

Gainera, eragin kaltegarria izanen luke lurraldean, bai ingurumen ikuspegitik bai ikuspegi sozioekonomikotik, hartan jasotzen diren neurriek hobekuntza aurreikusten baitute bi eremu horietan deskribatutako alderdietan.

1 alternatiba da jarduketak programatzea EGEF Erregelamenduan proposatzen diren helburu guztietan, eskualdeko gizarte, ekonomia eta ingurumen alderdi guztietan eragiteko asmoz.

EGEF 2021-2027 Programak barne hartzen dituen eremu guztietako jarduketen finantza zuzkidurak eskualdearen behar desberdinei heltzeko aukera eta helburu asko lortzeko aukera ematen du, eskualdearen garapen sozioekonomikoa bultzatzen du, eta gizarte aurreratuagoa lortzen du.

Hala ere, EGEF programaren esparruan 2021-2027 aldirako baliagarri dauden baliabideak mugatuak direnez, finantzaketa helburu espezifiko askoren artean banatzeak aldaketa adierazgarriak egiteko gaitasuna galtzea ekartzen ahal du, jarduketa bakoitza gauzatzeko osoko baliabideak murriztuko bailirateke, eta horrek nabarmen mugatuko luke programaren irismena.

2 alternatiba da EGEF programaren aurreko aldian eskualdearen garapenerako abiarazitako neurriak eta jarduketa motak zehaztea, ikuspegi bera mantenduz, hasitako emaitzak eta eraginak finkatzeko, eta erregelamenduzko baldintza berrietara egokituz.

2021-2027 aldirako erregelamenduetan ezartzen denez, programak gaien araberako kontzentrazioko baldintzak bete behar ditu, besteak beste, PH2ari esleitzea % 30, eta programazioaren aldi berrirako erantsitako klima eta ingurumen arloko konpromisoak betetze, alegia, % 30eko kontribuziora iristea klima helburuak lortzeko, eta % 4ko kontribuzioa lortzen saiatzea, biodibertsitate helburuetarako.

Beste alde batetik, 2 alternatibaren asmoa da aurreko programan hasitako jarduketak indartzea, egungo egoera sozioekonomikoaren arabera egokituta. Inbertsioak beharrezkoak dira betiere, ikerkuntza eta berrikuntzan, IKTn, ETEetarako laguntzan, eta karbono gutxiko ekonomian ere bai; baina inguru sozioekonomikoa aldatu da, batik bat COVID19aren pandemiaren eraginaren ondorioz, eta beharrezkoa da premia berrietara egokitzea.

Era berean, planteatutako alternatiba oinarritzen da EGEF 2014-2020 Programaren garapenari esker lortutako helburuen analisian, programazioaren aldi berrian indartu ahal izateko eskualdearen garapen sozioekonomikoan izandako eragin positiboak, eta aldi berean, aukera da, sumatzen diren hutsuneak zuzentzeko eta jarduketa adierazgarriak egiteko programak duen gaitasuna handitzeko.

Proposatutako alternatiba desberdinak aztertuta, haietako bakoitzaren efektu on eta okerren balorazioa egiten da, ondoren aukeratu ahal izateko eskualdearen garapenik handiena ekartzen ahal duena, eta ingurumen eta klima helburu desberdinak lortzeko lagungarri egokia izanen dena.

Hasiera batean, 0 alternatiba alde batera uzten da, izan ere, Nafarroako EGEF 2021-2027 programa ez gauzatzeak eskualdeari esleitutako baliabideak galtzea ekarriko luke, eta garapena motelduko luke, Nafarroaren ingurumen, gizarte eta ekonomia erronka eta beharrei erantzuteko jarduketak ez bailirateke aurrera eramanen.

Azkenik, 2 alternatiba aukeratzen da, baliabideak ekarpen handiena egiten ahal den helburuetara esleitzeak zenbait abantaila baititu 1 alternatibarekin alderatuta. Azken horrek, helburu ugaritan jarduketak egitea planteatzen du, baina aldaketa adierazgarriak egiteko gaitasuna ahultzen da.

2 alternatibak programazioaren aurreko aldian lotutako aurrerapenak finkatzeko aukera emanen du, eta orobat, eskualdearen garapena sustatzekoa, egungo klima, ingurumen, gizarte eta ekonomiaren testuinguruan erakusten dituen beharren arabera egokituta, onura handiagoa ekarriz garapen jasangarria sustatzeko Nafarroako Foru Komunitatean.

Ingurumen eraginen jarraipenerako neurriak.

EGEF Programazioaren esparruan ingurumenaren lehentasuna zehar-lerroa izanik, ingurumenaren zaintza eta jarraipena modu espezifikoan jasoko da Programen Jarraipenerako eta Ebaluaziorako Sisteman, eta hor integratuko da.

Ingurumen zaintzarako sistema baliagarria izanen da programaren esparruan aurrera eramandako ekintza desberdinek ingurumen eta klima arloetan izan duten garapena aztertzeko; eta ingurumen jarraipenerako sistemaren helburua da osotasunean ebaluatzea programaren emaitzak, landu nahi dituen ingurumen helburuei dagokienez.

Ingurumen zaintzarako sistemaren bidez ebaluatu beharreko alderdi zehatzak EGEF programaren esparruan aurrera eramandako ekintza bakoitzerako gauzatu behar dira, urteko txostenen bidez, eta han jasoko da, modu deskriptiboan, Ingurumen Azterketa Estrategiko honetan ezarritako neurrien inplementazio maila, eta haien integrazioan sortu diren zailtasunak, aurrez identifikatutako ingurumen eraginen eboluzioa eta aurrez identifikatu gabeko beste eragin batzuen deskribapena, ekintzak gauzatzeko bidean halakorik sortu bada.

EGEF Programaren ekintzen ondoriozko eraginak identifikatzeak baliagarria behar du izan ekintza horiek ingurumenean izan dituzten egiazko efektuak eta aurreikusitako neurrien eraginkortasuna zehazteko, ingurumen arloaren garapena aztertu ahal izateko, informazioa eman ahal izateko hartutako erabakien egokitasunari buruz, eta neurri berriak ezartzeko gaitasuna emateko, dagoeneko ezarritako neurriak aldatzeko, eta jarduketak aldatu beharra zehazteko, ingurumen eta klima arloan duten errendimendua hobetzeko asmoz.

Beste alde batetik, ingurumen eta klima arloko neurrien eraginkortasuna aztertu eta deskribatuko da, informazioa eman ahal izateko ezarritako helburuen garapenari buruz, era horretan gaitasuna izateko programatutako ekintzak egokitzeko, beren eragina hobea izan dadin, behar baldin bada.

Horregatik, ebaluatu nahi den EGEF Programa aztertzeko PH2ri lotutako emaitzen adierazleak aztertuko dira, haiek izanen direlako baliagarriak ingurumen eta klima arloko helburuetan izan den eboluzioa neurtzeko.

Haien bitartez kontabilizatuko da zer neurritan laguntzen duen egiaz programak haien finantzaketan, eta zehaztuko da, modu kuantitatiboan, ahal bada, zer neurritan laguntzen duen murrizten edo handitzen hasierako egoeraren eta helburua beteta lortuko litzatekeen egoeraren arteko tartea.

Azkenik, ingurumen zaintzari buruzko txostenak ondorioztatu beharko du ea beharrezkoa den neurri berririk ezartzea, oraingoak zuzentzea, edo ekintzei aldaketarik erantsi behar zaien, haien ingurumen garapena hobetzeko, era horretan, informazioa sortuta, laguntzeko plangintza orientatzen.

Nafarroako 2021-2027 EGEF programak klima eta ingurumen helburuak lortzeko orduan duen eragina ezagutzeko eta neurtzeko, haren eboluzioa ebaluatuko da, ingurumen adierazleetan oinarritutako jarraipen sistema baten bitartez.

Ingurumen jarraipeneko sistemaren emaitzak Jarraipenerako eta Ebaluaziorako Planean jaso behar dira, ingurumenaren lehentasuna programaren gauzapenaren eta jarraipenaren alderdi guztietan eta haietako bakoitzean integratzen dela ziurtatzeko.

Ondoren jaso dira EGEF Programak ukitzen dituen ingurumen helburu desberdinen gainean lortzen dituen efektuak neurtzeko hautatutako ingurumen adierazleak.

1. taula.–programaren ingurumen jarraipenerako hautatutako ingurumen adierazleak.

Iturria: guk geuk egina.

Kalkulatzeko metodologia eskuragarri dago Ingurumen Azterketa Estrategikoan

Iruñean, 2023ko urtarrilaren 4an.–Europako Programen Ataleko burua, Ana Osés Marín.

Iragarkiaren kodea: F2300255